Voortgang
najaar 2024
Najaar 2024: bezoek aan elke zorgvoorziening
In het najaar 2024 bezocht een team van onderzoekers UA/HOGENT alle pilootprojecten ter plaatse. Er is aan de hand van een vragenset gepeild naar de belangrijkste vragen waar zorgvoorzieningen mee worstelen om een zorgnatuurproject op te starten en te onderhouden op langere termijn.
Achteraf bundelde elke zorgvoorziening de antwoorden in een instapkaart. Deze kaart schetst een beeld van de beginsituatie en kan bijgewerkt worden naar gelang het zorgnatuurproject vordert.
De onderzoekers analyseerden de antwoorden en interesse en kennis bij de zorgvoorzieningen, evenals de huidige situatie en toekomstige verwachtingen rond vergroening op de site en de bijdrage van natuur in de zorgverlening. Deze noden konden ondergebracht worden in volgende grote thema's:
- strategische visie;
- organisatie en uitvoering;
- toegankelijkheid;
- multifunctioneel groenbeheer;
- zorgactiviteiten in de natuur;
- wetenschap en monitoring;
- samenwerking met externe partners;
- communicatie en participatie.
Op de 2de intervisie met de pilootprojecten werden deze noden opnieuw voorgelegd en besproken. Het is rond deze thema's dat het project zich verder zal ontwikkelen en waarvoor er een stappenplan en concrete tools worden uitgetest in de pilootprojecten.
7 januari 2025
Op 7 januari 2025 kwamen alle projectleiders van de pilootprojecten weer samen in de kantoren van de Koning Boudewijnstichting in Brussel. We bespraken de recente plaatsbezoeken en presenteerden de verzamelde antwoorden op het behoeftenonderzoek. We probeerden gemeenschappelijke punten te vinden en organiseerden een uitgebreid feedbackmoment. Er werd ook al een beknopt overzicht gegeven van tools die we willen inzetten en een eerste inschatting van hun bruikbaarheid. Het onderzoeksteam bekijkt welke tools waar getest kunnen worden. De volgende bijeenkomst is gepland in Ronse, bij CAR Glorieux op 15 mei 2025.
13 januari 2025
Tijdens de eerste bijeenkomst van de klankbordgroep werd het project "Natuur op wandelafstand" voorgesteld. De rol van de klankbordgroep werd besproken:
- feedback geven op de voortgang, het stappenplan en de tools;
- aanvullen met eigen expertise van de klankbordgroepleden;
- uitwisselen over het onderwerp zorgnatuurinterventie onder elkaar;
- helpen de resultaten uit te dragen naar de achterban.
Er volgende een interessante feedback over verschillende aspecten van het onderzoek en het project. De volgende onderwerpen werden benadrukt:
- betrokkenheid van belanghebbenden;
- ontwerpend onderzoek en iteratie om te verbeteren;
- aandacht voor aanleg, duurzaam onderhoud en beheer en structurele verankering;
- de One Health-aanpak;
- brede toepasbaarheid, niet alleen in de zorg maar ook bij lokale besturen en in opleidingen hoger onderwijs;
- inspiratie en kennisdeling over het muurtje heen;
- vorm, presentatie en goede voorbeelden;
- impact door wetenschappelijk bewijs;
- aansluitende thema's zoals inzet van dieren in de zorg en dierenwelzijn.
De volgende bijeenkomst is op 21 mei 2025.
15 mei 2025
Stappenplan zorgnatuurinterventie
Werken met mascottes
20 mei 2025
21 mei 2025
Stappenplan zorgnatuurinterventie
16 oktober 2025
Intervisie drempels en succesfactoren, mascottes en eerste acties
Inspiratiesessie: praktijkvoorbeelden door Regionale landschappen
Bezoek aan terreinen HOGENT, graslandbeheer
10 december 2025
Opstap naar Green deal duurzame zorg als COP Living Labs - presentatie resultaten CAR Glorieux Ronse
27 januari 2026
Natuur als bondgenoot en de prijs van het nietsdoen: inspirerende momenten uit de klankbordgroep Natuur op wandelafstand.
Wat stond er op het programma?
Op 27 januari kwam de klankbordgroep van NoWa opnieuw samen. Deelnemers kregen een overzicht van wat er achter de schermen beweegt: hoe ver staan de vijf proefprojecten met hun aanleg van natuur, en hoe evolueren de praktische tools: biodiverse graslandtool, ontwerpscreeningtool, methodologisch kader zorgnatuurinterventie, tool (zorg)groenactiviteiten, mascotte-tool. Elk van deze tools speelt in op de noden van lokale vergroeningsprojecten die kwaliteit beogen. De onderzoekers onderbouwen en testen de tools in de proeftuinen.
Onderzoeker Leo De Nocker (VITO) nam ons mee in de wereld van effectmeting van natuurinterventies. Hij toonde via epidemiologische studies hoe natuur bijdraagt aan welzijn én welke economische meerwaarde dat oplevert. Zijn presentatie was een primeur. De onderzoeksresultaten van dit diepgaande onderzoek, in opdracht van het departement Zorg, worden pas de volgende weken gepubliceerd. Een eerste deel van de studie inclusief met leuke factsheets, is al te lezen op Rapport: Effecten van natuurblootstelling, natuurcontact, natuurbeleving en natuurverbondenheid op gezondheid bij kinderen en jongeren. | Departement Zorg
Dit onderzoek bevestigt de inzichten die bij Natuur en Bos worden gevolgd en uitgewerkt in de proeftuinen.
Tijdens deze sessie verkenden we ook het voorbeeld van onze proeftuin in CAR Glorieux, Ronse. Anneleen Van de Putte (CAR Glorieux) bracht een inspirerende inkijk in hun realisatie. Haar voorbeeldproject toont hoe je de One Health‑benadering concreet kunt maken in de dagelijkse praktijk: een wilde tuin op een stedelijke ziekenhuissite waar kinderen buiten kunnen en ervaringen opdoen in de natuur.
Tijdens twee rondes in break‑outgroepen dachten de deelnemers samen na over belangrijke vragen zoals:
- Welke barrières staan een betere integratie van natuur & gezondheid nog in de weg?
- Hoe kunnen beleid, zorg en natuursector beter op elkaar aansluiten?
- Welke rol kan elke stakeholder opnemen in dit verhaal?
Er kwamen boeiende perspectieven naar voren rond o.a. culturele mindset, kennisdeling, ondersteuning, governance en het belang van duidelijke tools en normeringen.
En hoe gaat het verder?
Aan het einde van de sessie blikten we vooruit naar:
- de intervisie met de proeftuinen op 5 maart in Mechelen,
- een zomeractiviteit (o.a. terreinbezoeken worden onderzocht),
- én de studiedag in 2027.
Deelnemers gaven bij de check‑out aan dat deze klankbordgroep waardevol is en dat de kruisbestuiving tussen sectoren motiveert om verder mee te bouwen aan wederzijdse beleidsintegratie van natuur en gezondheid.
5 maart 2026
Testen tools, praktijkoefening "naar buiten met de therapie"
Inspiratiesessies Natuuramnesie, Guido Tack en Wanneer de zorg de natuur ontmoet en omarmt, Johan Lemmens PXL
Terreinbezoek olv Regionaal Landschap Rivierenland aan Borgensteinpark en zorgvoorziening te Mechelen